فرق تميّز و تشخّص اگر كلى وسيعى را به كلى ديگر و سپس به كلى ديگرى مقيد نموديم ، تميز حاصل مىشود ، مثلًا اگر حيوان كلى را به كلى ديگرى كه ناطق باشد مقيد كرده ، بين آن با كلى ديگرى كه از مقيد نمودن حيوان به ناهق به دست مىآيد ، تميز حاصل مىشود . پس بين دو كلى مقيد ، تميز حاصل گشته ، گرچه تشخص نيست ؛ چون تا وجود قدم به ميان نگذارد ، تشخص حاصل نمىشود . و كلى بعد از تقييد آن به كلى ديگر باز مانع از صدق بر كثيرين نيست . وجه ديگر فرق بين تميز و بين تشخص اين است كه : تميز بالاضافه حاصل مىگردد ، يعنى از امور اضافيه است كه شىء را با شىء ديگر مقايسه مىنماييم و غير مورد شركت آنها را در نظر مىآوريم ، تميز حاصل مىشود ؛ زيرا تميز امتياز شىء عن شىء فى شىء است . تميز بين زيد و بين عمرو يا بين او و بين بكر حاصل مىگردد به طورى كه اگر طرف اضافه نباشد تميز نيست ، اگر در عالم يك فرد موجود باشد ، لا غير تميز نيست چون طرف اضافه نيست . و لكن تشخص از امور نفسيه است ؛ چون عين وجود است ، پس اگر يك وجود بسيط در دار تحقق باشد و وجود ديگرى نباشد ، باز تشخص هست .